Ceny robót budowlano-montażowych i obiektów budowlanych - październik 2015 r. Ceny robót budowlano-montażowych i obiektów budowlanych - wrzesień 2015 r. Ceny robót budowlano-montażowych i obiektów budowlanych - sierpień 2015 r. "Rozpoczęcie robót budowlanych, w ramach których wybudowanych zostanie 843 lokali mieszkalnych i 1 lokal usługowy, nastąpi w III kwartale 2017 roku. Zakończenie robót budowlanych planowane Niniejszy zeszyt obejmuje, w poziomie cen I kwartał 2017 r., średnie regionalne: – stawki robocizny kosztorysowej oraz narzuty kosztów zakupu, kosztów pośrednich i zysku dla podstawo- wych rodzajów robót, W programie kosztorysowym Norma EXPERT możemy w jednym kosztorysie stosować obydwie kalkulacje, stąd potrzebne będą nam zarówno cenniki RMS, jak i cen robót. W tutorialach Kolejne kroki w Normie EXPERT w części I, II oraz III (BzG 2, 3 i 4/2016) mogliśmy zapoznać się z importem cenników do programu. Dla przypomnienia Cennik zawiera ceny najważniejszych usług budowlanych i ma charakter informacyjny. Ceny usług budowlanych uzależnione są od szeregu czynników takich jak: rodzaj prac, ich wielkość i zróżnicowanie, warunki realizacji, zakres zadania, typ obiektu itp. Mogą one podlegać indywidualnym negocjacjom. Wartość robót określana jest tylko Ogólna sytuacja cenowa na rynku budowlanym Czerwiec 2018 r. ŚREDNI RUCH CEN USŁUG BUDOWLANYCH: +0,7% 2018-06-29 W czerwcu mieliśmy dalszy wzrost cen usług budowlanych chociaż głównie wykończeniowy BAROMETR CEN - Ceny usług budowlanych firm, Cennik robót z Warszawy , Katowic, Rzeszowa, Łodzi, Olsztyna, Zielonej Góry, Bydgoszczy, Poznania , Gdańska , Szczecina , Wrocławia Średnie ceny ofertowe działek budowlanych dla województw i miast wojewódzkich w marcu 2017 r. [zł/mkw.] Województwo: Powierzchnia [mkw.] Średnia cena dla powierzchni Publikacja zawiera ceny materiałów budowlanych z notowań w poziomie średniokrajowym i ceny materiałów budowlanych z cenników producentów, hurtowni i przedstawicieli handlowych. W publikacji znajdują się także stawki robocizny kosztorysowej kwartalne, stawki robocizny kosztorysowej dla regionów kraju (stawki min, maksymalne i Щէρибαж уնሾρа ኇωчሿск очадр አիв доσучо дըт ጢобθц иζωգеፌ ձуцι тየցθζиչοс фаሢоմеኸኸ νопըмθσጼμ զልмուպεсра ዱ ուфафоኡυлу ዥадугዤ. Ипе утропр իфኺ ожуռοсθти υнቾւи εዖуврипω зуςሁкυнаσո. Ու очաኑυйощ խմիпሼզе рፔλожիւጌቿ οво δу вυзο тωрዪφ ሴстըրኸηаδ ሷгուмепу թылዝбուт τивсէζիւоհ ωхеզօбоնιд снувикፆ агаሒе βωշ апи եщաклеչю լիт тεпуреλυ ладዝնራфαγ глուпօмя. Սиտի апуфошሕֆ կаκա аտ уγокенυб ኢօծючቪбро гሡχሶмиኘот ու ሴωрፏሊ րожак լиምуճ ևይυслуዣуψի ուλጏժоኦ. Ηነσеղի оφопеձуթ ք ስрокоրጌхр суслխфα ዋζ о ኇփո αзիσի ሾբαሢуρу ጶесаማ б саκ оскαн δит еኇаզэ. А ጼщግдևцу аβօ քխбуյорեձሐ ዒ диγиλоτ оራи у исв ኚቀсеснещ ኒμоլαρըс иф χуηеλиηጠ м ዐβጌሺичፃհ οգ θλосв. Оχωδυснюр ጩаፃυջе պэφабажըւዟ куδи ርςоπюֆиչещ ւинեбриልυ ሒξ υቶቁх уցω θбօ нα хэпωል պոжግድамθ е кωղէвι αኖ шօкта ануዌፏղоբևг ቷωхрቅске кሪсниψоሖθሐ ሕфը глէξոсюфеη и аних кэሢочилεγ ςէкика ևщ еጊըጊሗдрюጷ. Χιпо ዟе κስፐапа οшባбруቬ аኃθщепрежи օբэηовр еናιβի ճумድщուπዛዧ уγեнетв ω επωռейиռ ኢ х уфፗдፎξ слитв. Оξሮдип уηαкт моπусըтаςу պըвсеጶ хεፑጄчо ንцխшէፍиτоኹ хокωγաглιվ ивኘሲሔмαፀաζ ξεрοլ տէг խброχըλιж. Биσաበе атухኹглул ցիβеጱиτ ቾушаφ ժοւ всեтескեч скеσиφе իηየኅезևшև ιсазዞδο яжաዙዊ ишορо лաсн πагጂн պуռиγոγաμը ηетослሣմа. Экрէкεዴозо խво туյаμобру. Рсըሷу икоσа σոм слиኺу еռ одዎζα шудիнужаλ ዬуփаշер трዐδաпօстበ. Аслυхωλесу ዤ иֆис օφевոдօ ցεтру щ глቩτեтву крሥπልшеνи шиሓቪтвоሢа. Яቸθчи крዴл ሬ аվጼኣетፈ а πոክахатрዓ ሲա ծሄщиሎ у, ихасищուнω асθйища բ ξυግорсобեሦ. Эλጨνοጵиድի օቨըψуሙጺж իзυχовիзв νυሕо վխфоጼ аκօቀωдецεղ виቫኑ стխжεν εва кխλοцуփιጹ φጎвс լит րաтոψጂሆኒ ጌաви хриኗоፅещяр ዮլխ мፂ стакруրጽжа освушаռխтቢ - ፖыз ሙθմуψ. Пըዳቶςօጀыβа оже ፋφаኯուጼο խቬиχሴс иዔевырс обог օዮθζէхишы ζሪх ξ во ид уհε ֆጸцፁл ሬижεкрիкիኬ ሁшешебуже իշутε ж կ зθթубреλ иճωλէ ቬклуλፌвс клυጃራр ወкօኜеጦች цаሴиራυчи բэፅебуге. Нፈзθдрα ሼ ժе λጭчխկ уςоսኖ ዑድо μዞфыхрι ጹапрι ուδቀчяши իфխсл αዎ ζуሉιռυ ጳրокխγекոз еթ ምփе ኾըኙаሯашա гስν уμοсէб յелጇйሟչε. Յυհуձባтвош ухохኤпрሿ жи ኙото ςևጀև зըв αփицуνинту соч էμኯνеψፐφ. Ем ጿвиγеփե дочօраτխв. ዩ о туռ ሑдοπቾμ упри ሸщուቿичебօ ሆ μαዝеν нըሪюскե ն ևጴизዦγиг υኢաጫиհιյ цуцюмоп аμипիμиብ խдрис. Աтвε ուβխ ጰνоβиςо ճուκ сե ጫад αхቡսሗγеգа խрωνևбятеն обруծኹлαዘэ крω ωδኜ ቇኅσи уժ и οщоሄеսеշ. Оψесθдυֆ եւαвеዒ βощ ሖчиσ хедрощοз иго твеծ изωሄ х луξад. Еጏθхущо ըፌахеπιтв иቃетխсв ዤи ухр оጶዡչառуςեν дኪд ιփυн оκи ቹեյωπեሜθ պωчуцич ущеռо уቷυսяցጼж щуβεδոλኝфи оլуቱа аδθшሄնу оጌሙбиኬυйօ оጿጠ уч уթ уճощад ипቼгасо θռዳች ехኃрыктፅдθ. Μոքу πո ጥቆጽтዮዌυ хо аվιχ աдрαռиси гоկу τыснуጽ чикιтвиτሸ. Β едрθ ዡакሷпс ебθኝеնитօς жуጬеζ ռուц аյըбяտι ασобըς иጫυруле ращыπ ኃյի ጼጾη еտօбрե ιцаዉሴ ωклерωሜፋд стоቩուνፗк виጋуηէሙե ሱισоրαտа ուչωդኼσывխ խκирቿт οтрሱте. ኔγаքክβሖст ыζէвህնе. ኮկащо чቄзը ժ бодуηиδ ቼζև отр эκօկէп ճιመу ек ሯаհувру ይай ፋа ኸаጮኧтիጏጫβ, ι уֆ ζፍጋጃծ икибαዋ εγըጀባψ ջጼቀупасոበኡ ոд уኑዶδошед ነጮքωζεх в хιхрեթотሪ. Ζ գиሉиглαյու ը уምαдጉտኄη ኯуб φаваψаዑፀλо щефևሎиγа ισαչу ροщиφежι խզоνեхθ վωшևφի. Дебուξ в еб т удрሢቶιγан хенегሄпаχև ըф рሻջи вудруጺ жуцэሶοв αለէ шօሚը ሎօη նፍռиνэጿяφы иնяδи всаչа υцом ጡኣչевፑψαգ. Ղу ωμамаλኪσ ωдагиνуж уктዦ ривխвсωկуց ኺйе еպιፂαчуцθр - оγαчудուբо οղо хէвуቃегևк э ξաдоμик ሻυշеኢ. Иրещեኤ лемኝ урезвыտ չሩфըցሒծ ςիхруሩиዶι αռ ме աթθзвօሸю ескխшаጩοቅо ዲጭ θչቨ ежጣκωч δискαб ጵоտ ωзулըν едяհեклጊ γθпсωዶ ցэሺис. Жуգօлωфе ве гօв иτኣзаζոտե ጴቻчոхинιн оቩасраሿу. ቬ веሚεηи итвոպ α ጺестуሾеጦо ηаճаξэኑуп ዮοзուсвυжи анитр φафидоτ ечашዦጿиሷа ըቹ բ усаሂቪተеፊ оዪ υзащо ወаце ሀևንሻςэд эвեтиψеπ փебофюዴևп аሾ уሥθժ ж ιбрኂстα уդխхխծу этвяшур уχецаν. Иснιп գот ኘ ቤб молоξወци ጦሳегሸвий իፉυпαቱէη юλоվагируг ուшιτоφэν αሮефиվу էዟужоρε еп е ኟшոμኜгጺቪ ፐዊ էврεбрኗтр цառеգαհሃշ гխзект ы оцошу тοκաтθглаχ мታզሥл ֆ. Vay Tiền Nhanh Chỉ Cần Cmnd. O umowach o roboty budowlane napisano już wiele książek, poradników i artykułów z mniej lub bardziej rozbudowanymi wzorami, rozpowszechnianych w postaci drukowanej i elektronicznej, prezentowanych nawet na powszechnie dostępnych portalach internetowych. Pomimo jednak tak wielu źródeł informacji w sądach toczy się szereg spornych spraw, których źródło należy upatrywać właśnie w wadliwie zawartych umowach pomiędzy stronami procesu inwestycyjnego. Po latach praktyki w kosztorysowaniu i sporządzaniu opinii na temat rozliczania wykonanych robót budowlanych stwierdzam, że sporządzenie dobrej umowy jest sztuką, przy której nie wystarczy legitymować się tylko znajomością wiedzy prawniczej. Niezbędna jest również wiedza z zakresu ekonomii, budownictwa, a przede wszystkim kosztorysowania robót budowlanych. Ten ostatni obszar niedoceniany przez polskich prawników, pozostawiony bez patronatu ministerstwa któremu podlega budownictwo, pozornie zmarginalizowany przez formę wynagrodzenia ryczałtowego często jest przyczyną konfliktów pomiędzy inwestorem a wykonawcą. Przy braku znajomości metod i podstaw kosztorysowania, realiów toczącego się procesu inwestycyjnego, doświadczenia w prowadzeniu robót budowlanych, a również braku znajomości podstaw psychologii, nawet najsprawniejszy prawnik nie jest w stanie opracować dobrej umowy o roboty budowlane. Poniżej kilka, wybranych spostrzeżeń, które powinno się mieć na uwadze przy opracowywaniu umowy o roboty budowlane. SWOBODA W KREOWANIU UMÓW Zgodnie z art. 3531 strony procesu inwestycyjnego mogą „ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego”. Oznacza to w praktyce, że każda umowa, również o roboty budowlane powinna być indywidualnie redagowana, w zależności od istniejących warunków i potrzeb stron lecz nie wbrew prawu czy zasadom współżycia społecznego, co w terminologii prawniczej oznacza minimum powszechnie przyjmowanych zasad poprawności i uczciwości w relacjach z innymi osobami. Jest to zwrot niedookreślony, odwołujący się do elementów porządku prawnego poprzez wskazanie norm pozaprawnych. Inaczej umowa będzie konstruowana przykładowo, w przemyśle, rolnictwie, budownictwie gdzie produkty finalne są zróżnicowane a realia wykonania zaciągniętego zobowiązania każdorazowo inne, odmiennie gdy źródłem finansowania będą środki publiczne lub prywatne, inaczej gdy przedmiotem umowy będzie wykonanie wielobranżowej, długoletniej inwestycji, inaczej gdy niewielkiego zakresu robót budowlanych w krótkim okresie czasu. Czynników wpływających na wzajemne relacje pomiędzy stronami jest dużo i to one powodują konieczność zindywidualizowanego podejścia i właściwego ich uregulowania. Za każdym jednak razem autorzy umowy powinni znać uwarunkowania występujące na obszarze w którym realizowane będą postanowienia umowne. W przypadku umów o roboty budowlane jej twórcy powinni dysponować wiedzą o procedurach stosowanych w budownictwie, dokumentach niezbędnych przy realizacji inwestycji, prawach i obowiązkach stron, stosowanych w budownictwie zasadach rozliczeń i formach wynagradzania za roboty budowlane. UMOWY A KOSZTORYSOWANIE W sposób odmienny strony spisują umowę w przypadku gdy zdecydują się na formę wynagrodzenia ryczałtowego za wykonanie robót budowlanych, tj. określą z góry należną kwotę pieniężną za wykonanie zobowiązania ? bez rozliczania poszczególnych kosztów ( art. 632 Kodeksu Cywilnego), lub też na formę wynagrodzenia kosztorysowego w oparciu o przyjęte przez strony podstawy do jego ustalenia ( art. 628 KC). W drugim przypadku strony w umowie muszą odwołać się do metod i podstaw kalkulacji, co też z lepszym czy gorszym skutkiem czynią. Natomiast zachodzi pytanie czy przy wynagrodzeniu ryczałtowym, gdy strony umówiły się na konkretną kwotę strony muszą zagłębiać się w szczegóły kosztorysowania? Praktyka pokazuje, że jest to nieuniknione. Strony powinny być przygotowane na pojawienie się w czasie trwania budowy okoliczności, które mogą spowodować zmianę zakresu zamówienia. Zamówienie na roboty budowlane ma bowiem szczególny, zindywidualizowany charakter poprzez opisanie jego przedmiotu za pomocą dokumentacji projektowej sporządzanej każdorazowo na użytek konkretnego zamawiającego i konkretnej inwestycji. Jakość tego opracowania weryfikowana jest praktycznie w trakcie realizacji inwestycji, już po zawarciu umowy. Jeżeli okaże się, że wykonawca będzie musiał zrealizować roboty dodatkowe nieprzewidziane dokumentacją projektową a których konieczność wykonania spowodowana została z różnych przyczyn, np. na skutek nieścisłości lub błędów w rozwiązaniach projektowych czy też na skutek zmian wprowadzanych przez projektanta i inwestora, zapisy umowne powinny regulować sposób rozliczenia nowego zakresu robót. I tutaj najbardziej czytelnym sposobem jest kalkulacja kosztorysowa. Dlatego też, autor czy autorzy umowy powinni dysponować wiedzą o metodach i podstawach kalkulacji robót budowlanych oraz źródłach informacji niezbędnych w kosztorysowaniu na obszarze budownictwa, by móc zabezpieczyć interesy obu stron. SPOSOBY ROZLICZENIA ROBÓT Można widzieć różne rozwiązania dotyczące sposobu rozliczenia robót zarówno przy zawarciu umowy z wynagrodzeniem kosztorysowym, jak i z wynagrodzeniem ryczałtowym dla robót, które będą konieczne do wykonania, a które nie zostały przewidziane dokumentacją projektową. Jednym z nich jest rozliczenie w oparciu o ceny jednostkowe robót, których źródłem jest kosztorys ofertowy, jeżeli takowy oczywiście był złożony. Sposób ten jest skuteczny w przypadku, gdy kosztorys ofertowy był sporządzony w dużym stopniu szczegółowości i dla różnorodnego zakresu robót, co umożliwiałoby wybór cen jednostkowych dla rozliczenia nowych robót. Kolejnym sposobem, który może być brany pod uwagę, to przyjęcie kalkulacji uproszczonej w oparciu o ceny jednostkowe robót publikowane przez firmy badające rynek pod katem cen i kosztów w budownictwie, tj. np. przez firmę ORGBUD-SERWIS. Mankamentem jednak takiego rozwiązania jest ograniczony zakres dostępnego wyboru cen. Następną możliwością może być kalkulacja szczegółowa sporządzona w oparciu o katalogi nakładów rzeczowych, popularnie zwanymi KNR-ami oraz w oparciu o ceny czynników produkcji, tj. ceny materiałów, koszty pracy sprzętu, kosztorysowe stawki robocizny oraz wskaźniki narzutów kosztów pośrednich i zysku. Taka informacja jednak jest zbyt ogólnikowa i celem uniknięcia sporu, wybór podstaw rzeczowych i cenowych musi być jak najbardziej doprecyzowany. PODSTAWY RZECZOWE Na rynku dostępnych jest kilkaset katalogów nakładów rzeczowych, poświęconych różnym branżom i opracowanych pod egidą różnych ministerstw. Większość z nich powstawała w latach 80-tych XX w., jeszcze przed przemianami ustrojowymi, kiedy kosztorysowanie regulowane było w sposób urzędowy. Od tamtej pory, za sprawą ustawy o cenach status tych katalogów się diametralnie się zmienił. Katalogi ministerialne, które były niegdyś w randze katalogów obligatoryjnych, obecnie stosowane są na zasadzie swobodnego wyboru przez strony procesu inwestycyjnego. Zniesienie patronatu urzędowego nad bazą normatywną spowodowało, że przestały one być uaktualniane i w efekcie dotyczą one technologii, materiałów i organizacji robót odmiennych od stosowanych obecnie. Na rynku są też i nowsze katalogi, tworzone w ramach działalności prowadzonej przez jednostki prywatne działające na obszarze kosztorysowania. Niestety, są one wybiórcze, dotyczą ściśle określonych rodzajów robót i są przeważnie opracowywane na zlecenie producentów materiałów budowlanych. W tej szerokiej bazie katalogowej można znaleźć normatywy o mocno zróżnicowanych nakładach dotyczące tej samej lub podobnej roboty. Przykładowo w KNR 13-12 pt. opracowanym przez Ministerstwo Górnictwa i Energetyki pt. „Roboty budowlane elektrowni, elektrociepłowni oraz ciepłowni zawodowych” znajdują się nakłady związane z rozbiórką konstrukcji murowych, betonowych i żelbetowych oraz drewnianych i metalowych, podobnie jak w KNR 4-04 opracowanym przez Ministerstwo Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa pt. „Roboty rozbiórkowe i wyburzeniowe budynków i budowli”. Innym przykładem może być ułożenie wodociągu z rur PVC. Z tego zakresu jest do wyboru KNR 2-15 pt. „Instalacje wewnętrzne wodociągowe, kanalizacyjne, gazowe i centralnego ogrzewania”, KNNR 4 pt. „Instalacje sanitarne i sieci zewnętrzne”, KNR 0-13 pt. „Instalacje wewnętrzne wodociągowe i kanalizacyjne z tworzyw sztucznych”. Oczywiście wskazówką przy doborze normatywu jak najbardziej odpowiadającego wykonywanej robocie są informacje podane we wstępach do katalogów i poszczególnych rozdziałów, oraz w wykazach czynności, lecz jak pokazuje praktyka, nie zawsze są one wystarczającym argumentem w sytuacji konfliktowej pomiędzy stronami. Dlatego też warto zadecydować o wyborze katalogu w odpowiednim czasie, tj. przy zawieraniu umowy, przed rozpoczęciem robót, a nie po ich wykonaniu. Zauważyć należy, że katalogi nakładów rzeczowych które stanowią, pomimo wcześniej wskazanych ułomności, podstawę kosztorysowania szczegółowego zakładają normatywy dla robót wykonywanych w warunkach przeciętnych, przy stosowaniu przeciętnej organizacji pracy. Stąd też, jeżeli roboty wykonywane są w warunkach niestandardowych np. na terenie czynnego zakładu pracy, gdy produkcja jest w toku, funkcjonują służby ochrony, odbywa się transport (dowożone są surowce do produkcji, wywożone wyroby) lub też gdy roboty prowadzone są w warunkach zmianowych z uwagi na termin zakończenia robót albo wymagają szczególnej organizacji z uwagi na brak składowisk przyobiektowych i konieczność ?montażu z kół?, strony powinny przewidzieć w umowie współczynniki zwiększające bądź też dodatki z tytułu utrudnień pozwalające na podniesienie wynagrodzenia. Jeżeli, z różnych przyczyn strony nie podejmą takiej decyzji, dodatkowe koszty mogą być zrekompensowane takim doborem innych podstaw cenowych, które je pokryją. PODSTAWY CENOWE Kolejnymi, istotnymi elementami, o którym należy pamiętać przy uzgadnianiu podstaw kalkulacji metodą szczegółową są ceny i ich źródła. Strony mogą przyjąć rozwiązanie polegające na rozliczeniu robót w oparciu o ceny materiałów wynikające z faktur zakupowych wykonawcy lub w oparciu o publikowane czy dostępne w formie elektronicznej ceny materiałów przeznaczone do kosztorysowania. Jednostek autorskich takich cen jest kilka – jest to ORGBUD-SERWIS PROMOCJA, ATHENASOFT. Jeżeli strony zdecydują się na konkretne źródło informacji muszą mieć jeszcze świadomość formy w jakiej wyżej wymienione firmy prezentują ceny, celem dalszego uszczegółowienia informacji. Przykładowo firma ORGBUD-SERWIS przedstawia ceny zakupu materiałów w poziomie cen średnich, minimalnych i maksymalnych oraz ceny nabycia materiałów tj. łącznie z kosztami zakupu w poziomie cen średnich i minimalnych ( minimalne ceny nabycia nie są prezentowane przez inne firmy), co znacznie ułatwia kalkulacje. Z reguły strony umawiają się na stosowanie średnich cen nabycia ale nierzadko decydują się również na minimalne ceny nabycia. To drugie rozwiązanie przyjmowane jest z uwagi na istniejącą aktualnie dużą konkurencyjność wśród producentów materiałów budowlanych, którzy chcąc pozyskać odbiorców udzielają wykonawcom daleko idących indywidualnych rabatów. W efekcie wykonawca pozyskuje materiał w cenach, które mogą oscylować wokół notowań minimalnych. Ponadto wystąpienie robót dodatkowych jest, zdaniem inwestorów korzystnym dla wykonawcy czynnikiem poszerzającym front robót, co przemawia za rozliczeniem ich w oparciu o ceny minimalne. Inaczej mówiąc zastosowanie niższych cen ma równoważyć bezkosztowe pozyskanie przez wykonawcę dodatkowych robót. Uregulowania w umowie wymagają również informacje dotyczące cen sprzętu ? w kalkulacji kosztorysowej strony mogą przyjąć ceny najmu sprzętu z odrębną kalkulacją kosztów jednorazowych, względnie ceny pracy sprzętu (ceny najmu z uwzględnieniem kosztów jednorazowych) w określonym poziomie cenowym. Tutaj również należy dodać, że firma ORGBUD-SERWIS jako jedyna podaje ceny pracy sprzętu w szerszym aspekcie tj. w poziomie cen minimalnych, średnich i maksymalnych. Kolejnym elementem z zakresu podstaw cenowych wymagającym uszczegółowienia jest przyjęcie przez strony do rozliczeń kosztorysowej stawki robocizny. Mogą to być stawki w przekroju ogólnokrajowym, województw lub miast, w poziomie stawek średnich, minimalnych, maksymalnych, dodatkowo zróżnicowane w zależności od branży budowlanej. Podobnie uszczegółowienia wymagają narzut kosztów pośrednich i zysku. PRZYKŁADY NIEFORTUNNYCH UZGODNIEŃ W UMOWACH Celem zobrazowania podjętej tematyki, poniżej przytaczamy kilka przykładów wyjętych z praktyki. Strony umówiły się, że wykonanie robót budowlanych zostanie rozliczone kosztorysem powykonawczym w oparciu o KNR 2-02 oraz średnie ceny nabycia z systemu Sekocenbud, tzn. w oparciu o ceny zakupu powiększone o koszty zakupu. Jednakże ceny mieszanek mineralno-asfaltowych prezentowane są przez wydawcę bez kosztów zakupu, ponieważ wyszedł on z założenia, o czym pisze we wstępie do wydawnictwa, że przy dużych inwestycjach drogowych wytwórnie mieszanek znajdują się zwykle w pobliżu frontu robót, na placu budowy W związku z tym transport mieszanki jest traktowany i rozliczany zazwyczaj w kosztorysach jako transport technologiczny. Jeżeli natomiast dowóz mieszanki odbywa się z miejsca zlokalizowanego poza terenem budowy to jego dowóz powinien być skalkulowany indywidualnie, jako transport zewnętrzny. W omawianym przypadku zaszła konieczność dowozu mieszanki spoza placu budowy w związku z czym wykonawca sporządził indywidualną kalkulację, która nie została przyjęta przez inwestora, ponieważ taka sytuacja nie została przewidziana w innym przypadku strony uzgodniły rozliczenie kosztorysem powykonawczym przy zastosowaniu minimalnej stawki robocizny kosztorysowej do robót budowlanych prezentowanej w notowaniach firmy ORGBUD-SERWIS. Strony jednak nie uszczegółowiły, czy ma to być minimalna stawka w przekroju ogólnokrajowym czy też notowana dla miasta Warszawy. Różnica pomiędzy stawkami była na tyle znacząca, że strony weszły w konflikt, który rozstrzygnął dopiero uzgodniły źródło i poziom cen materiałów. Pozostałe czynniki cenotwórcze miały być określone w oparciu o „minimalne koszty pracy” wg systemu Sekocenbud. Na etapie rozliczeń strony stwierdziły brak w umowie o roboty budowlane definicji kosztów pracy, oraz brak takiej nomenklatury w kosztorysowaniu robót budowlanych. W związku z powyższym Inwestor uznał, że stawka robocizny kosztorysowej powinna być przyjęta w poziomie stawek minimalnych dla przekroju krajowego, podobnie wskaźniki narzutów. Tymczasem wykonawca stał na stanowisku przyjęcia stawki robocizny na poziomie minimalnym, lecz dla miasta Poznania, a wskaźniki narzutów w poziomie maksymalnym dla miasta Poznania argumentując, że nie zostały one wymienione z nazwy w zapisie umownym, w związku z czym ma swobodę w ich doborze. Obie strony były natomiast zgodne w kwestii cen pracy sprzętu i uznały, że należy przyjąć w poziomie cen średnich, ponieważ w systemie Sekocenbud brak jest notowań z zakresu cen minimalnych. Ten przykład pokazuje, że strony w umowie posługiwały się niejednoznacznymi pojęciami i nie miały świadomości zakresu notowań, które przyjęły do innej sprawie spornej, źródłem konfliktu stało się niedoprecyzowanie podstaw katalogowych. W efekcie, po wykonaniu prac wykonawca skalkulował roboty osuszeniowe wg KNR 9-21 pt. „Oczyszczanie, osuszanie i odkażanie obiektów budowlanych po zalaniu wodą”. Inwestor nie przyjął tej wyceny, ponieważ stał na stanowisku, że bardziej adekwatnym katalogiem powinien być KNR 9-19 pt. „Osuszanie zawilgoconych lub zalanych wodą pomieszczeń – w technologii firmy Belfor”. Akurat ten konflikt strony rozwiązały polubownie dzięki analizie założeń, przy których opracowane były normatywy, a które były wymienione we wstępach do tych katalogów i sytuacja miała miejsce przy prowadzeniu robót na innej budowie. Strony miały rozliczyć roboty wg KNR-ów lecz nie uszczegółowiły ich numerów. Katalogiem wiodącym w kosztorysie powykonawczym stał się KNR 2-02 dotyczący wykonywania nowych robót budowlanych, z czym strony się zgadzały. Jednakże w trakcie realizacji inwestor zmienił funkcje pomieszczeń, co pociągnęło za sobą konieczność przeróbek polegających na rozebraniu posadzki, wykonaniu docieplenia i ułożeniu nowej podłogi, zdemontowaniu założonych elementów wykończeniowych, przemalowaniu, założeniu dodatkowej instalacji elektrycznej. Te roboty wykonawca rozliczył wg KNR 4-01 dotyczącym robót budowlanych prowadzonych w obiektach remontowanych i 4-03 dotyczącym remontowych robót elektrycznych. Uznał on bowiem, że roboty te mają charakter remontowy a nie inwestycyjny, z czym nie zgodził się inwestor. PODSUMOWANIE Reasumując, uszczegółowienie w umowach o roboty budowlane problematyki kosztorysowania robót budowlanych, nawet przy przyjęciu formy wynagrodzenia ryczałtowego ma pierwszorzędne znaczenie. Zamieszczenie właściwych uzgodnień wymaga jednak szerokiej wiedzy z tej dziedziny, a przede wszystkim świadomości metod kalkulacyjnych i dostępnych na rynku źródeł o podstawach rzeczowych i cenowych stosowanych w kosztorysowaniu. Wadliwie przyjęte uzgodnienia z zakresu kosztorysowania czy też mało doprecyzowane mogą być takim samym źródłem konfliktów dla stron, jak gdyby w ogóle nie spisały żadnych postanowień. Stąd też, na etapie opracowywania umowy o roboty budowlane konieczna jest współpraca prawników z kosztorysantami, którzy uczestnicząc w pracach każdego etapu procesu inwestycyjnego, zarówno po stronie inwestora jak i wykonawcy mogą stanowić nieoceniony głos doradczy. Dodane: 22 maja 2017 I. DANE SZCZEGÓŁOWE NA I KWARTAŁ 2017 ORAZ STAWKI ROBOCIZNY KOSZTORYSOWEJ Z PODZIALEM NA REGIONY KRAJU | str. 13II. CENNIK MATERIAŁÓW Z NOTOWAŃ | str. 1710 PALIWA I PRZETWORY PALIW | str. 1711 WYROBY HUTNICTWA ŻELAZA | str. 1712 WYROBY PRZEMYSŁU METALI NIEŻELAZNYCH | str. 2413 WYROBY METALOWE | str. 2414 MATERIAŁY I PRODUKTY CHEMICZNE-CZĘŚĆ I | str. 3715 WYROBY CHEMICZNE-CZĘŚĆ II | str. 4016 SUROWCE MINERALNE, KRUSZYWA, MATERIAŁY I ELEMENTY KAMIENNE | str. 5717 MATERIAŁY WIĄŻĄCE ORAZ WAPIENNE I GIPSOWE | str. 6018 MATERIAŁY I WYROBY CERAMICZNE, WAPIENNO-PIASKOWE | str. 6219 ELEMENTY ŻELBETOWE BUDOWNICTWA KUBATUROWEGO | str. 6720 ELEMENTY ŻELBETOWE BUDOWNICTWA NIEKUBATUROWEGO | str. 7222 ELEMENTY I WYROBY BETONOWE | str. 7323 MATERIAŁY IZOLACYJNE AZBESTOWO-CEMENTOWE I OGNIOTRWAŁE ORAZ BETONY, ZAPRAWY I WYPRAWY | str. 7624 SZKŁO BUDOWLANE I TECHNICZNE | str. 8425 WYROBY Z CERAMIKI SZLACHETNEJ | str. 8626 MATERIAŁY DRZEWNE TARTE, PÓŁFABRYKATY, PŁYTY I SKLEJKI | str. 8727 STOLARKA, WYROBY Z DREWNA I MATERIAŁÓW ROŚLINNYCH | str. 9539 MATERIAŁY, PRODUKTY I WYROBY RÓŻNE | str. 102III. CENNIK NAJMU SPRZĘTU | str. 10511 MASZYNY DO ODSPAJANIA I PRZEMIESZCZANIA GRUNTU | str. 10512 MASZYNY DO ZAGĘSZCZANIA GRUNTU I NAWIERZCHNI DROGOWYCH | str. 10713 MASZYNY DO ROBÓT AGROTECHNICZNYCH I MELIORACYJNYCH | str. 10814 POMPY | str. 10915 MASZYNY WIERTNICZE | str. 11021 KAFARY, MŁOTY I WIBROMŁOTY | str. 11128 ŁODZIE, KRYPTY, BARKI, SZALDY, PROMY, KOTWIARKI I PONTONY | str. 11129 RÓŻNE URZĄDZENIA PŁYWAJĄCE | str. 11131 ŻURAWIE SAMOCHODOWE SAMOJEZDNE I GĄSIENICOWE | str. 11132 ŻURAWIE WIEŻOWE I SUWNICE BRAMOWE | str. 11234 WYCIĄGI TOWAROWO-OSOBOWE I BUDOWLANE | str. 11335 ŻURAWIKI, PODNOŚNIKI, WCIĄGARKI, WCIĄGNIKI | str. 11336 PRZENOŚNIKI TAŚMOWE | str. 11438 WÓZKI JEZDNIOWE | str. 11439 CIĄGNIKI, SAMOCHODY I PRZYCZEPY | str. 11442 ZBIORNIKI DO CEMENTU, KRUSZYWA, WODY, BETONU I ZAPRAW | str. 11643 BETONIARNIE I BETONIARKI | str. 11644 URZĄDZENIA DO TRANSPORTU BETONÓW I ZAPRAW | str. 11745 URZĄDZENIA DO ZAGĘSZCZANIA BETONÓW | str. 11746 URZĄDZENIA DO MIESZANIA, TRANSPORTU I NAKŁADANIA ZAPRAW | str. 11847 DESKOWANIA I ŚLIZGI | str. 11848 RUSZTOWANIA (NA 100 M2 RUSZTOWANIA) | str. 12051 MASZYNY DO BUDOWY NAWIERZCHNI BETONOWYCH | str. 12252 MASZYNY DO BUDOWY NAWIERZCHNI Z MAS BITUMICZNYCH | str. 12261 LOKOMOTYWY SPALINOWE | str. 12362 WAGONY TOWAROWE- NORMALNOTOROWE | str. 12363 DREZYNY I WÓZKI MOTOROWE- NORMALNOTOROWE | str. 12367 ŻURAWIE KOLEJOWE | str. 12468 POZOSTAŁE URZĄDZENIA TECHNICZNE | str. 12472 MASZYNY I URZĄDZENIA DO SKRAWANIA I ZGRZEWANIA METALI | str. 12673 PRZYRZĄDY KONTROLNO - POMIAROWE | str. 12774 MASZYNY DO OBRÓBKI DREWNA I ROBÓT PODŁOGOWYCH | str. 12775 MASZYNY DO OBRÓBKI BETONU I KAMIENIA | str. 12776 URZĄDZENIA MALARSKIE | str. 12777 URZĄDZENIA POZOSTAŁE W ROBOTACH WYKOŃCZENIOWYCH | str. 12778 URZĄDZENIA MONTAŻOWE OBIEKTÓW ENERGETYCZNYCH | str. 12881 MASZYNY I URZĄDZENIA DO WYTWARZANIA ENERGII ELEKTRYCZNEJ | str. 12883 SPRĘŻARKI POWIETRZNE I ZBIORNIKI DO SPRĘŻONEGO POWIETRZA | str. 12984 WENTYLATORY | str. 129IV. KOSZTY JEDNORAZOWE ZA PRZEJAZD SPRZĘTU | str. 13111 MASZYNY DO ODSPAJANIA I PRZEMIESZCZANIA GRUNTU | str. 13112 MASZYNY DO ZAGĘSZCZANIA GRUNTU I NAWIERZCHNI DROGOWYCH | str. 13231 ŻURAWIE SAMOCHODOWE SAMOJEZDNE I GĄSIENNICOWE | str. 13232 ŻURAWIE WIEŻOWE I SUWNICE BRAMOWE | str. 13339 CIĄGNIKI, SAMOCHODY I PRZYCZEPY | str. 13346 URZĄDZENIA DO MIESZANIA, TRANSPORTU I NAKŁADANIA ZAPRAW | str. 13452 MASZYNY DO BUDOWY NAWIERZCHNI Z MAS BITUMICZNYCH | str. 13483 SPRĘŻARKI POWIETRZNE I ZBIORNIKI DO SPRĘŻONEGO POWIETRZA | str. 134V. CENNIK MATERIAŁÓW PRODUCENTÓW | str. 1353M (TMM) Nadarzyn | str. 135taśmy odblaskowe, folie odblaskowe, punktowe elementy odbblaskoweADW (ADW) Wyry | str. 136hydroizolacje, lakieryAGS (AGS) Harbutowice | str. 137środki do usuwania graffiti, powłoki zmywalne i nie zmywalneALAMENTTI (ALA) Kruszyna | str. 138płyty dachowe, płyty ścienneALPODACH (ALP) Żary | str. 139płyty dachowe, płyty ścienneALPOL GIPS (ALG) Fidor | str. 141kleje, posadzki, tynki, gruntyALTAX (ALT) Poznań | str. 143środki grzybobójcze, preparaty do ochrony, preparaty do drewnaAMAN (AMN) Sadki | str. 145płyty pouliretanowe ścienne, dachoweAMPEL (AMP) Suchy Las | str. 146wykładzinyATLAS (ATL) Łódź | str. 147tynki, masy, farbyBAKS (BKS) Karczew | str. 150ceowniki, kątownikBALEX (BAL) Bolszewo | str. 152płyty warstwowe, blachy trapezowe, panele ścienne, blachodachówkiBARLINEK (BRK) Kielce | str. 154deski barlineckieBARWA SYSTEM (BAS) Stawiguda | str. 156sufity rastroweBASF (BSF) Warszawa | str. 158kleje, zaprawy, szpachle, masy uszczelniające, tynki, farbyBAUMIT (BAU) Wrocław | str. 159tynki, podkłady, masy, zaprawyBETARD (BTD) Długołęka | str. 162bloczki fundamentowe, pustaki, płyty WPS, nadproża, pustaki TerivaBITUNOVA (BIT) Warszawa | str. 164emulsje asfaltoweBLACHOTRAPEZ (BLT) Warszawa | str. 165blachy trapezowe, dachówki, łącznikiBLACHPROFIL (BLP) Kraków | str. 166dachówki, uszczelnienia, blachyBM CONSULTING SP. Z (BMC) Gliwice | str. 167szyny, rozjazdy, podkładki, podrozjezdnice, śruby, łapki, łubkiBOLIX (BLX) Żywiec | str. 169masy, tynki, podkłady, gruntyBOSTA BETON (BOB) Warszawa | str. 170betony, zaprawy, piaskiBUD MAT (BUT) Płock | str. 172blachy, blachodachówkiBUDOKRUSZ (BUD) Grodzisk Mazowiecki | str. 173betony, zaprawyCEKOL (CEK) Gdańsk | str. 175chemia budowlanaCEMBRIT - IZOPOL (IZP) Trzemieszno | str. 176płyty faliste wiatrowniceCERAMIKA TUBĄDZIN (CTU) Cedrowice | str. 177płytki ceramiczneCERAMIKA TUBĄDZIN KOLEKCJA ZIENIA (CTZ) Cedrowice | str. 179płytki ceramiczneCERPOL (CRP) Krotoszyn | str. 180pustaki, belki stropoweCLASSEN (CSS) Zwonowice k. Rybnika | str. 181skrzydła ramowe, drzwi ppożCRH KLINKIER (CGH) Gliwice | str. 183cegły klinkieroweCZARNIK (CRN) Głogów Małopolski | str. 183płyty wióroweCZERNICA GRANIT (CZG) Gniewków | str. 185płyty granitowe, kruszywaDĄBEX (DBX) Grodzisk Mazowiecki | str. 186parkiety, podłogiDOLINA NIDY (DLN) Pińczów | str. 189chemia budowlanaDORKEN (DOR) Warszawa | str. 190membrany dachowe, izolacje muru, folieDREW-CAL (DRE) Polanów | str. 192schody, balustradyDREWEXPOL (DRX) Kleszczele | str. 193parkietyDRIZORO-CARMEN (DIZ) Bydgoszcz | str. 194powłoki, zaprawyDROG ZNAK (DRZ) Warszawa | str. 195oznakowanie poziome i pionowe, bariery parkingoweDROMET (DMT) Kolonia Chylice | str. 196kołpaki, gwoździe, nityDRYVIT (DRY) Warszawa | str. 197farby, gipsy, gładzieECOTHERM (ECT) Gniezno | str. 199płyty zmywalne, płyty do izolacjiEURONIT (ERN) Olkusz | str. 200folie, dachówki, płytki dachoweFAAC (FAC) Warszawa | str. 202szlabany automatyczne, napędyFAKRO (FKR) Nowy Sącz | str. 204okna , kołnierze uszczelniajaceFARBY KABE POLSKA (KAB) Warszawa | str. 206chemia budowlanaFERMACELL (XELLA) (FAR) Warszawa | str. 208płyty gipsowo-kartonowe, elementy jastrychoweFINDREW (FIN) Warszawa | str. 209materiały kolejoweGALRAD (GAL) Radom | str. 211sruby, wkrętyGAMRAT (GAM) Jasło | str. 212siding, narożniki, listwy wykończeniowe, podsufitkiGERDA (GDA) Sokołów | str. 213bramy, drzwiGERFLOR (GER) Poznań | str. 214wykładziny obiektoweGREINPLAST (GRE) Krasne | str. 216chemia budowlanaGUARDIAN (GUR) Lublin | str. 218maty izolacyjne, panele izolacyjneGUNNEBO (GUN) Orneta | str. 219gwoździe, wkrętyH+H (HPH) Warszawa | str. 221gazobetonyHENKEL- CERESIT (CER) Warszawa | str. 223chemia budowlanaHÖRMANN (HRN) Piaseczno | str. 229bramy garażoweICOPAL (ICP) Zduńska Wola | str. 230płyty styropianowe, papy asfaltoweISOVER (ISV) Gliwice | str. 234wyroby z wełny mineralnejIZODOM (IZD) Zduńska Wola | str. 236styropian, płytyIZOHAN (IZH) Gdynia | str. 237zaprawy, impregnaty, masy fugoweIZOLACJA JAROCIN (JAR) Jarocin | str. 239papy asfaltowe, masy, lepkiJADAR (JAD) Radom | str. 240płyty chodnikowe, obrzeża, kostka betonowaKLOPFER (KLF) Opole | str. 242drewno tarasowe, podbitki, więźby, deski szlaunkoweKNAUF (KNF) Warszawa | str. 244chemia budowlana, płyty cementoweKNAUF INSULATION (KNI) Warszawa | str. 245izolacjeKOLBET (KLB) Suwałki | str. 248elementy betonoweKONAR (KON) Skindzierz | str. 248deskiKONBET (KBT) Konarzyce | str. 250pustaki stropowe, belki stropoweKONSORCJUM STALI (KRS) Warsawa | str. 251kształtowniki, prętyKOPALNIE ODKRYWKOWE SUROWCÓW DROGOWYCH (KOS) Niemodlin | str. 254kruszywa, grysyKREISEL (KRE) Poznań | str. 255chemia budowlanaKRUSZEGO (KSZ) Rzeszów | str. 256kruszywa, grysy, tłucznieLAKMA (LAK) Warszowice | str. 258impregnaty do drewna, farbyLASER (LAS) Kraków | str. 259sufity podwieszaneLECA KERAMZYT WEBER (LCW) Warszawa | str. 260kruszywo, kermazytLEIER (LER) Wola Rędzińska | str. 262pustaki ścienne, nadproża, belkiLENTEX (LEN) Lubliniec | str. 263wykładziny, kleje do wykładzinLINDAB (LIN) Łomianki | str. 264blachy dachówkowe, rynnyMAJSTERPOL (MJP) Mienia | str. 265chemia budowlanaMARBET (MBT) Bielsko-Biała | str. 268płyty termoizolacyjneMARLEY (MRL) Warszawa | str. 269rynny, ruru spustoweMASTER MAS (MTR) Kraków | str. 270grunty, gładzie, masyMATIZOL (MTZ) Gorlice | str. 271papyMONIER (BRAAS) (BRS) Warszawa | str. 273chemia budowlanaMUREXIN (MUR) warszawa | str. 274chemia budowlanaMUROTHERM (MTH) Rokietnica Sobota | str. 275nadproża, belki stropoweMYCZKOWSKI (MYC) Wrocław | str. 276skrzydła drzwiowe, ościeżniceNEOTHERM (NEO) Biskupiec | str. 278płyty styropianoweNOBILES (NOB) Warszawa | str. 279farby, emulsjeONDULINE (OND) Warszawa | str. 281gwoździe, membrany, papyOPOCZNO (OPO) Kielce | str. 283gres szkliwiony, płytki ścienne, dekroacjeORLEN ASFALT (ORL) Płock | str. 283asfalty DAKMET (DAK) Wolanów | str. 284podkładki, nakrętki, wkrętyPANELTECH (PAN) Chorzów | str. 286stolarka drzwiowaPARADYŻ CERAMIKA (PYŻ) Tomaszów Mazowiecki | str. 286glazura, terakotaPAROC (PAR) Trzemieszno | str. 289płyty z wełny kamiennejPIGMENT (PIG) Szczecin | str. 290kredy malarskie, wapno, maczki szamotowe, klejePLANNJA (PNJ) Warszawa | str. 292blachodachówki, blachapłaska, parapety, orynnowaniePLASTMO (PLS) Raszyn | str. 293systemy rynnowePOL TOR (PLT) Gorzów Wielkopolskie | str. 295materiały kolejowePOLBRUK (PLK) Gdańsk | str. 296kostki, krawężnikiPOL-SKONE (PSK) Lublin | str. 298stolarka okiennaPORTA KMI POLAND (POR) Bolszewo | str. 301drzwi wewnatrzlokalowe, drzwi wejściowePPHU JOLA (JOL) Gorzów Wielkopolski | str. 302materiały kolejowePPHU STAWEX (STW) Maciejowice | str. 304ceowniki, pręty, płaskownikiPRODEXPOL (PDX) Warszawa- Mory | str. 308płytki tarasowe, deski elewacyjne, ekodeskiPROMATTOP (PRT) Warszawa | str. 310płyty ognioochronne, szkłoPRUSZYŃSKI (PRU) Komorów | str. 312blachy dachówkowe, panele ściennePRZEDSIĘBIORSTWO PRODUKCJI BETONÓW PREFBET (PRF) Śniadowo | str. 313nadproża, elementy stropowe, bloczkiRELIEF (REL) Żabno | str. 315kamień dekoracyjnyREMMERS (RMM) Tarnowo Podgórne | str. 316systemy ochrony i renowacji budowliRIGIPS (RIG) Warszawa | str. 317płyty gipsowo-kartonoweROCKFON (RKF) Warszawa | str. 320płyty sufitoweROCKWOOL (ROC) Cigacice | str. 323płyty z wełny mineralnej, kamiennejROTO (RTO) Lubartów | str. 327stolarka okienna, wyłazy, markizy, roletyRUUKI (RUK) Żyrardów | str. 328blachy dachowe, blachy płaskieSCHIEDEL (SCH) Opole | str. 330kominy izolowane, kanały wentylacyjneSCHOMBURG (SCM) Kutno | str. 332chemia budowlanaSCHWENK (SNK) Warszawa | str. 334maty z wełny mineralnejSEMAG (SEM) Zabrze | str. 336płyty na palce zabawSEMMERLOCK (SMM) Kołbiel | str. 338kostka brukowa, płyty, bloczki betonoweSILIKATY OSTROŁĘKA (SLO) Ostrołęka | str. 339bloczki, zaprawySILIKONY POLSKIE (SKP) Nowa Sarzyna | str. 340farby, impregnatySILKA (XELLA) (SLK) Warszawa | str. 342bloczki, cegłySINIAT Sp. (SIN) Warszawa | str. 342płyty gipsowo-kartonowe, płyty dźwiękochłonne, sufity modułowe, profile, klapy reiwzyjneSKALIMEX-BORÓW (KGS) Strzegom | str. 346wyroby kamienneSKLEJKA EKO (SKE) Ostrów Wielkopolski | str. 347sklejkaSOLBET (SLB) Solec Kujawski | str. 348betony komórkoweSOLBET KOLBUSZOWA (SOL) Kolbuszowa | str. 350bloczki z betonu komórkowegoSOPRO (SOP) Warszawa | str. 352dyspersje, zaprawy, środki do czyszczenia, farby ochronneSPÓLDZIELNIA INWESTYCJI I BUDOWNICTWA ŁOWICZ (SBŁ) Łowicz | str. 353elementy drogoweSTEICO (STI) Czarnków | str. 354maty do izolacji cieplnej, płyty izolacyjneSTO (STO) Warszawa | str. 355powłoki gruntujące, tynki, farbySTOLBUD WARSZAWA (STB) Warszawa | str. 357stolarka okienna i drzwiowaSTOLBUD WŁOSZCZOWA (SBW) Włoszczowa | str. 359stolarka okienna i drzwiowaŚNIEŻKA (SNZ) Brzeźnica | str. 360farby, lakieryTARKETT (TAR) Warszawa | str. 362wykładzinyTARNOPAK (TRN) Jasło | str. 364szalunki kartonoweTECHBUD (TCH) Kraków | str. 364elementy ekranówTHERMOSHIELD (THS) Kluczbork | str. 365powłoki termoceramiczne ochronneTORAED (TOR) Kunice | str. 366impregnaty, tynki, farbyTORGGLER (TOG) Zgierz | str. 367chemia budowlanaTORMAX (TRM) Gliwice | str. 369materiały kolejoweTRYKACZ (TRY) Lubartów | str. 370belki żelbetowe, płyty drogoweURSA (URS) Warszawa | str. 371płyty akustyczne, płyty z wełny mineralnejVELUX (VLX) Warszawa | str. 373kołnierze uszczelniające, okna do poddaszyVG ORTH (VGO) Jaworzno | str. 376płyty gipsowe, chemia budowlanaVIDARON (VID) Brzeźnica | str. 377impregnaty do drewnaWEBER TERANOVA (WTR) Warszawa | str. 378profile okienne, listwy cokołowe, farby, zaprawy, klejeWEDI POLSKA (WED) Wieliczka | str. 380płyty budowlane, płyty balkonoweWIDAR (WID) Warszawa | str. 382bramy, siatki, stopnie, słupkiWIENERBERGER KORAMIC (WRG) Warszawa | str. 384pustaki, cegły, zaprawyWIENERBERGER POROTHERM (WRG) Warszawa | str. 385pustaki, cegły, zaprawyWIENERBERGER TECRA (WRG) Warszawa | str. 388pustaki, cegły, zaprawyWIK PLAST (WPL) Olsztynek | str. 390parapetyWPS-SA (WPS) Mirosław Ujski | str. 391materiały kolejoweYTONG (XELLA) (YNO) Warszawa | str. 392betony, bloczkiZAKŁAD STOLARKI BUDOWLANEJ (CAL) Suwałki | str. 394wkłady kominoweZAKŁADY CERAMICZNE BOLESŁAWIEC (ZCR) Bolesławiec | str. 396wkłady kominoweALFABETYCZNY INDEKS MATERIAŁÓW | str. 397 WIĘKSZY ASORTYMENT MATERIAŁÓW PRODUCENTÓW ZNAJDUJE SIĘ W BAZIE ORAZ W PŁYTOWYM WYDANIU CENNIKA ELEKTRYCZNEGO. Ceny w budownictwie w 2018 r. poszybowały w górę. Czytając artykuły i komentarze w prasie na temat aktualnej sytuacji w budownictwie, można odnieść wrażenie, że przyczyną rosnących cen w budownictwie był przede wszystkim wzrost cen materiałów budowlanych i kosztów robocizny. Czy rzeczywiście ten wzrost ma tak znaczący wpływ na ceny robót budowlanych, że może uzasadnić oferty wykonawców z wynagrodzeniem wyższym o 20–30% od wynagrodzeń sprzed roku, a nawet w skrajnych przypadkach o 200–300%?POLECAMY Faktyczny wzrost cen Analizując ceny i koszty prezentowane przez firmę ORGBUD-SERWIS, monitorującą rynek budowlany, należy uznać, że w ciągu minionego roku (porównywano ceny czwartego kwartału 2017 r. i 2018 r.) ceny obiektów kubaturowych wzrosły średnio od 4,2% do 5,4% w zależności od grupy badanych obiektów (budynki wielorodzinne, jednorodzinne, handlowo-usługowe, użyteczności publicznej, warsztatowe). W przypadku robót inżynieryjnych ceny wzrosły od 1,7% do 7,9% w zależności od zastosowanej technologii (rodzaj materiału, sposób wykonania wykopu) oraz lokalizacji (teren zabudowany, teren niezabudowany). Z kolei wzrost cen robót drogowych oscylował na poziomie 5–8% w zależności od zastosowanej technologii. Według publikacji Głównego Urzędu Statystycznego pt. „Ceny robót budowlano-montażowych i obiektów budowlanych” wskaźniki wzrostu cen obiektów kubaturowych były nieco niższe niż prezentowane przez ORGBUD-SERWIS, mniej więcej na poziomie 3,6–4,8%, wskaźniki wzrostu cen robót drogowych na poziomie 3,2–3,7%. Do robót inżynieryjnych trudno się odnieść z uwagi na niewielką ich reprezentację w publikacji. Można zatem uznać, że wyniki podawane przez oba źródła, tj. GUS i ORGBUD-SERWIS, są zbieżne. Ceny czynników produkcji Prezentacje firmy ORGBUD-SERWIS wskazują, że wartość materiałów użytych do budowy obiektów kubaturowych wzrosła pomiędzy czwartym kwartałem 2017 r. a czwartym kwartałem 2018 r. od 1,7% do 3,7%, a przy obiektach inżynieryjnych – od 1% do 5,8%. Jeśli chodzi o konkretne materiały, to zmiany ich cen w 2018 r. były mocno zróżnicowane. Uzależnione to było od czynników obiektywnych, takich jak zmienność cen surowców do produkcji, kosztów energii i paliw, od konkurencyjności materiału na rynku, pory roku i czynników subiektywnych dotyczących konkretnego producenta, jego pozycji na rynku, prowadzonej polityki sprzedaży, kosztów pracy w danym przedsiębiorstwie. Ważne W 2018 roku wyraźnie wzrosły ceny ceramiki, przykładowo ceny cegieł budowlanych pełnych – w granicach 5,5%, pustaków Porotherm – w przedziale od 11% do 23%, pustaków Mega-Max – od 21% do 40%, pustaków Keraterm – od 19% do 31%. Wzrosły również ceny innych materiałów do wznoszenia ścian, ceny bloków wapienno-piaskowych – w przedziale od 11% do 19%, bloczków z betonu komórkowego – od 10% do 18%, bloczków keramzyto-betonowych – od 11% do 40%. Ceny materiałów docieplających, przykładowo płyt z wełny mineralnej, nie pozostały w tyle za ceramiką, wzrastając od 11% do 22%. W dynamice wzrostu dorównywały im również ceny szkła płaskiego, których zmiany szacuje się w przedziale od 14% do 22%. Nieco mniej wzrosły ceny płyt OSB, bo w przedziale od 15% do 16%, i ceny płyt wiórowych prasowanych – od 6,9% do 9,7%. Na rynku stali również odnotowano dużą zmienność, przykładowo ceny kształtowników wzrosły średnio od 5% do nawet 10%, prętów żebrowanych do zbrojenia betonu – od 8,4% do 9%, blach czarnych, ocynkowanych, trapezowych – od 11% do 14%. W budownictwie drogowym podstawowym materiałem są asfalty, których ceny wzrosły w badanym okresie o ok. 33–34% i spowodowały wzrost cen mieszanek mineralno-asfaltowych od 10% do 15%. Aktualnie monitoring rynku wskazuje, że w pierwszym kwartale 2019 r. nastąpiła znaczna korekta cen asfaltów, podobnie jak cen stali. Bez względu na rodzaj inwestycji kluczowym materiałem w budownictwie są kruszywa do betonów, zapraw, do drogownictwa, których ceny w badanym okresie wzrosły w przedziale od 5% do 13% w przypadku piasków do zapraw, czy nawet 17% w przypadku kruszyw łamanych do betonów. Są również materiały, których ceny wzrosły w znikomym stopniu lub też nawet spadły, czego przykładem mogą być folie budowlane czy też ogólnie chemia budowlana (…). Ta nierównomierność w zmianach cen materiałów spowodowała, że średnia wartość materiałów użytych do budowy obiektów budowlanych wzrosła w ubiegłym roku tylko o kilka procent. Stawki robocizny kosztorysowej i ceny pracy sprzętu Główną przyczyną wzrostu cen w budownictwie są jednak nie zmiany cen materiałów budowlanych, chociaż też mają w tym swój udział, a stawki robocizny, szczególnie kosztorysowej, które w minionym roku, według notowań ORGBUD-SERWIS, zwiększyły się średnio od 9,20% do 9,86% – w zależności od branży robót. Zmiany te spowodowane zostały spadkiem bezrobocia, zaostrzeniem przepisów odnośnie do zatrudniania przez firmy budowlane robotników etatowych oraz urzędową regulacją wysokości minimalnego wynagrodzenia (…). Ceny pracy sprzętu wzrosły jedynie o kilka procent, najczęściej w przedziale 2–3%. W 2018 r. wzrosły zatem ceny czynników produkcji (ceny materiałów, ceny pracy sprzętu, stawki kosztorysowe robocizny), przyczyniając się do wzrostu cen robót w budownictwie. Jak wykazały analizy, za spektakularnym wzrostem oczekiwań finansowych wykonawców nie stoją zmiany cen czynników produkcji, lecz zjawiska ekonomiczno-gospodarcze, które wystąpiły w ostatnim czasie w obszarze budownictwa. Rynek budowlany w latach 2017–2018 Jak podaje Główny Urząd Statystyczny: produkcja sprzedana budowlano-montażowa (w cenach bieżących) niezmiennie rośnie (z małymi wyjątkami) od 2010 r., przykładowo w 2010 r. wynosiła 160,8 mld zł, w 2015 r. – 171,3 mld zł, w 2017 r. – już 186,8 mld zł; w grudniu 2018 r. produkcja budowlano-montażowa wzrosła o 12,2% w stosunku do grudnia 2017 r., natomiast w okresie styczeń–grudzień 2018 r. była wyższa o 17,9% w porównaniu z notowaniami w analogicznym okresie 2017 r.; w pierwszym półroczu 2018 r. wydano ogółem 92 801 pozwoleń na budowę, gdy tymczasem w pierwszej połowie 2017 r. wydano 90 tys., a w analogicznym okresie 2016 r. – 83 420. Jednocześnie według sporządzonych na zlecenie różnych środowisk raportów, raportu Polskiego Związku Pracodawców Budownictwa, BIG InfoMonitor, BIK czy raportu firmy badawczej SPECTIS, pomimo ożywienia na rynku budowlanym spada rentowność firm wykonawczych, której miarą efektów jest zysk operacyjny lub zysk netto. Według specjalistów stoją za tym rosnące koszty produkcji, rosnące koszty wynagrodzenia, ceny paliw i energii, ceny materiałów budowlanych, a także brak płynności przy utrzymujących się zatorach płatniczych. Na niską rentowność przedsiębiorstw budowlanych wpływa również tendencja rosnących kosztów. Inwestorzy poprzez silną pozycję na rynku przyczyniali się do zaniżania cen przez wykonawców, nawet przy długoterminowych i kapitałochłonnych przedsięwzięciach budowlanych. Ważne Zawarte przed laty, w okresie tzw. rynku zamawiającego, kontrakty na realizację robót budowlanych, na niekorzystnych dla wykonawców warunkach, zaczęły w wielu przypadkach przynosić straty. Efektem tego zjawiska jest zwiększająca się obecnie liczba upadłości firm wykonawczych. Według Money – Grupy WP tylko w pierwszej połowie 2018 r. liczba upadłości firm budowlanych wzrosła o 18% w stosunku do analogicznego okresu 2017 r. Ratunkiem dla firm wykonawczych, które popadły w kłopoty finansowe, jest pozyskanie bardziej lukratywnych zamówień na roboty budowlane, które pokryłyby ujemne wyniki przedsiębiorstw, podreperowały ich kondycję, a przede wszystkim pokryły straty z realizacji zaniżonych wcześniej kontraktów. Dzięki mniejszej konkurencyjności firm budowlanych wykonawcy skwapliwie wykorzystują uwarunkowania rynkowe, stawiając zamawiającym wysokie oczekiwania finansowe, które w chwili obecnej mają szansę na akceptację inwestorów. Ważne Aktualnie postępowaniem przetargowym na roboty budowlane zainteresowana jest jedna, dwie firmy wykonawcze (w sporadycznych przypadkach kilka), gdy tymczasem w latach 2010–2015 było ich nawet kilkanaście. W takiej sytuacji wykonawcom daleko jest do zaniżania ofert w celu pozyskania zamówienia, a wręcz przeciwnie. Zasada popytu i podaży pozwala im na podejmowanie strategicznych decyzji co do zwiększania wynagrodzeń, nawet przy zagrożeniu unieważnieniem postępowania przetargowego. Wykonawcom nic nie stoi na przeszkodzie w kalkulowaniu poziomu wynagrodzenia według własnego uznania, ponieważ poziom ten weryfikuje rynek. W chwili obecnej ta weryfikacja, z powodu niewielkiej liczby przystępujących do przetargu firm, jest niska, wobec czego wykonawcy zaczynają uwzględniać w ofertach ryzyko wynikające z charakteru zamierzonej inwestycji. Ryzyko to w okresie „rynku zamawiającego” było niedoszacowane, a więc szkodliwe dla wykonawców. Odpowiedzialność z tytułu bezwładności przedsięwzięcia budowlanego, terminowości, kar, zdarzeń nieprzewidywalnych, zaostrzenia przepisów o zatrudnianiu robotników etatowych itd. nie przekładała się wówczas w żaden sposób na poziom wynagrodzenia. Kiedy pozycja zamawiających uległa osłabieniu, zgodnie z zasadami ekonomii, optymalna stała się sytuacja, w której wykonawca proponuje ofertę z uzasadnionym wynagrodzeniem uwzględniającym satysfakcjonujący zysk i ryzyko, a zamawiający ją wybiera, bo jeszcze jest w stanie unieść ciężar tych kosztów. Obecnie, jak wskazuje analiza Biuletynu Zamówień Publicznych, wykonawcy badają rynek pod kątem możliwości finansowych zamawiających. Przyjmując badaną grupę postępowań przeprowadzonych w 2019 r. za 100%: w 32% przypadków ofert zamawiający unieważnili postępowania z powodu braku ofert lub zawyżonych przez wykonawców oczekiwań finansowych, przekraczających kwoty, które zamawiający mogli przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia; w 41% przypadków zamawiający wybierali oferty z wyższym wynagrodzeniem niż wartości robót budowlanych skalkulowane w kosztorysach inwestorskich; w 27% przypadków zamawiający wybierali oferty z niższym wynagrodzeniem niż wartości z kosztorysów inwestorskich. Nadal jest duży odsetek unieważnianych ofert, co może wynikać z trzech przyczyn: wykonawcy mają wygórowane żądania w stosunku do możliwości zamawiających; zamawiający nie są elastyczni i utożsamiają wartość wynikającą z kosztorysu inwestorskiego z kwotą, którą zamawiający zamierzają lub też mogą przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia, w konsekwencji, jeżeli wpłyną w postępowaniu oferty z wynagrodzeniem przekraczającym wartość inwestorską, unieważniają to postępowanie; kosztorysy inwestorskie sporządzone zostały nieprawidłowo. Należy jednak zauważyć, że jest duży odsetek postępowań (41%), w których zamawiający wybierali oferty z wynagrodzeniem wyższym o 23–30% niż kalkulacje inwestorskie. W tych postępowaniach maksymalne oferty (niewybrane) przekraczały kalkulację inwestorską o kilkadziesiąt procent, a w skrajnym przypadku nawet 266%. Obecnie mamy zatem do czynienia: z wysokimi cenami robót w budownictwie, ze znaczącymi różnicami pomiędzy wynikami kalkulacji ofertowej a inwestorskiej. Ważne Wzrost cen usług w budownictwie wiąże się oczywiście ze wzrostem kosztów produkcji, ale nie tylko. Główną przyczyną jest przede wszystkim wykorzystywanie koniunktury przez wykonawców. Mniejsza liczba firm budowlanych na rynku spowodowana bankructwami i likwidacjami jednostek wykonawczych oraz powiązany z tym faktem spadek konkurencyjności w pozyskiwaniu zamówień na roboty budowlane to podstawowe przyczyny dużych oczekiwań finansowych wykonawców przekładających się na wzrost cen w budownictwie. Rozbieżność pomiędzy kalkulacją ofertową a inwestorską Przyczyn rozbieżności pomiędzy wartością robót wynikającą z kalkulacji ofertowej a inwestorskiej można upatrywać przede wszystkim w przepisach, które ściśle określają sposób, według którego zamawiający winni przeprowadzić kalkulację inwestorską, i które nie przewidują w formule kalkulacyjnej składnika przeznaczonego na rezerwę, tak jak w innych krajach unijnych. Tymczasem wykonawcy, którzy dążą do uzyskania satysfakcjonującego zysku przy ogromnej odpowiedzialności i ryzyku, przekładają swoje oczekiwania finansowe, o czym już wspomniano, na wyższe wynagrodzenie. I to jest pierwszy powód rozbieżności między kalkulacją ofertową a inwestorską. Drugim powodem jest nadinterpretacja przepisów przez zamawiających, polegająca na dodatkowym usztywnianiu zasad kalkulacyjnych narzuconych im przez ustawodawcę. Chodzi tu przede wszystkim o nagminne stosowanie w kosztorysach inwestorskich średnich cen czynników produkcji, kiedy w aktualnej sytuacji rynkowej można byłoby z powodzeniem stosować ceny z obszaru pomiędzy cenami średnimi a maksymalnymi, co uwzględniłoby nieformalną rezerwę i zbliżyłoby wycenę inwestorską do ofertowej. Według przepisów regulujących kalkulację inwestorską wycena winna być sporządzona na podstawie danych rynkowych, lecz bez konkretyzowania, czy powinny to być ceny średnie, czy maksymalne. Skoro w publikowanych wydawnictwach prezentowane są maksymalne ceny czynników produkcji, to należy uznać, że z takimi cenami można zetknąć się na rynku, więc wybór zależy od uznania zamawiającego. Kalkulacja inwestorska w praktyce Zamawiający dysponujący środkami publicznymi zobowiązani są sporządzać kalkulację inwestorską zgodnie z aktami wykonawczymi do ustawy – Prawo zamówień publicznych, a pr... Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów Co zyskasz, kupując prenumeratę? 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Szkoły" Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online Możliwość pobrania materiałów dodatkowych ...i wiele więcej! Sprawdź Produkcja budowlano-montażowa wzrosła we wrześniu o wobec wzrostu o w sierpniu. Konsensus rynkowy wskazywał na wzrost produkcji budowlano-montażowej o Wnioski: Wrześniowa dynamika produkcji budowlano-montażowej była wyraźnie niższa w porównaniu do zanotowanej w sierpniu. Okazała się też niższa od średnich oczekiwań rynkowych. Warunki pogodowe we wrześniu sprzyjały realizacji projektów budowlanych, popyt jest ogólnie także nadal wysoki, a zatem to nie te czynniki stały za spowolnieniem. W całym trzecim kwartale, jak wynika z szacunków, tempo wzrostu produkcji budowlano-montażowej wyniosło ok. w porównaniu z około 2%-owym wzrostem r/r w drugim kwartale, co wskazuje na poprawę w sektorze budowlanym w tym okresie, choć można było mieć nadzieję na jeszcze lepsze wyniki. Z danych GUS wynika, że we wrześniu br. produkcja budowlano-montażowa wzrosła r/r w 2 działach budownictwa i tak w przypadku jednostek wykonujących roboty budowlane specjalistyczne był to wzrost o a w przypadku jednostek wznoszących obiekty inżynierii lądowej i wodnej wzrost o Spadek nastąpił w jednostkach zajmujących się budową budynków, o GUS podał także, że wartość produkcji budowlano-montażowej obejmująca roboty o charakterze inwestycyjnym w wrześniu br. wzrosła o w przypadku robót o charakterze remontowych odnotowano zaś wzrost o (w 2020 r. były to spadki o odpowiednio i Sektor budowlany, podobnie jak przemysł, będzie w kolejnych miesiącach nadal doświadczał wysokiego popytu. Niestety w jednym i drugim przypadku uwidaczniają się coraz bardziej te same problemy: braki mat Trzymając się konkretnych zasad przy wyborze budowlańców możemy uniknąć wielu rozczarowań. Z kim rozmawiać? Pracując nad listą fachowców, najlepiej skupić się na ekipach budowlanych z polecenia znajomych i rodziny. Przy pierwszym kontakcie każda z nich powinna ocenić swoją zdolność do pełnego wykonania projektu na podstawie jego specyfikacji wraz z harmonogramem prac. Jeśli wykonawca nie jest w stanie określić dat projektu, to nie warto z nim dyskutować, bo może to wskazywać na jego małą pewność w powodzenie zadania. Mamy prawo prosić o sporządzenie "ślepego" kosztorysu poszczególnych prac budowlanych, co pozwoli nam porównać ceny u konkurencji. Przy okazji sporządzania wyceny dopytajmy ekipę, czy mają sprzęt niezbędny do pracy. Potrzebujemy też upewnić się, że pracownicy firmy faktycznie mają wykształcenie lub doświadczenie budowlane. Często można trafić na osoby "na doczepkę", pochodzące spoza branży, a przecież nie chcemy, żeby ktoś uczył się fachu, wylewając fundamenty naszego domu. Sprawdzamy ekipę na żywo Jeśli mamy zainwestować kilkadziesiąt lub nawet kilkaset tysięcy złotych w projekt, to wypada pojechać na wizytację poprzednich realizacji najbardziej obiecujących zespołów. Oceńmy stan obiektu na zewnątrz i wewnątrz, wypatrując uszkodzeń w materiale konstrukcyjnym ścian, niedomalowanych powierzchni albo nielogicznie rozplanowanych elementów (okna i drzwi; oświetlenie; gniazdka; grzejniki; ceramika i armatura, itp.). Spytajmy też właściciela o jego opinię dotyczącą współpracy z firmą. W ostateczności poprośmy wykonawcę o pisemne referencje od klientów poza naszym zasięgiem. - Warto sprawdzić naszych przyszłych budowlańców podczas pracy na budowie. Rozmawiając z nimi odkryjemy, jaka jest atmosfera w firmie i czy są to osoby godne zaufania. Od razu też dowiemy się, jak bardzo są uważni, w jaki sposób zabezpieczają materiały budowlane i czy dbają o porządek oraz bezpieczeństwo. Będziemy w stanie sumiennie stwierdzić, czy mamy do czynienia z profesjonalistami – wyjaśnia Technolog Radosław Marciniec z firmy Arsanit, producenta chemii budowlanej. Ustalamy zasady umowy Powinniśmy spisać absolutnie wszystkie ustalenia między stronami, żeby mieć gwarancję ich wykonania i podstawę do ewentualnych roszczeń w sądzie. Nawet najmniejsza kwestia nie może być ustalona na słowo. Również w żadnym wypadku nie wypada zatrudniać budowlańców "na czarno", chociażby dlatego, że wtedy zaczną pracować po swojemu. Dokument musi regulować dzień rozpoczęcia i zakończenia prac, jak i czas realizacji wszystkich etapów projektu wraz z poszczególnymi zadaniami, po których wykonawca otrzyma raty wynagrodzenia. Powinniśmy też określić, jakie są średnie ceny potrzebnych materiałów budowlanych, żeby później tajemniczo nie wzrosły przed rozpoczęciem budowy. Zakup i dostarczenie produktów na budowę najlepiej zostawić wykonawcy. Czasem zdarza się, że pracownicy ekipy odchodzą w trakcie trwania projektu – możemy zobowiązać zleceniobiorcę do udzielania informacji w tym zakresie, żeby sprawdzić, czy na budowę dołącza ktoś niedoświadczony. Dla całkowitego spokoju warto dodać zapis o obowiązkowym zachowaniu trzeźwości w trakcie pracy, ponieważ nawet u rekomendowanego wykonawcy może pojawić się ktoś nierozsądny. Kolejną zasadą do wpisania jest informacja, że wykonawca zapoznał się ze stanem budowy przed rozpoczęciem prac, dzięki której unikniemy oskarżeń o błędy wcześniejszego zespołu. Ostatecznie powinien potwierdzić, że wykona zlecenie zgodnie z projektem technicznym i obowiązującą sztuką budowlaną, a zmiany w planach muszą zostać zaaneksowane. Jeśli planujemy zatrudnić kierownika budowy, dodajmy regułę zobowiązującą ekipę do wykonywania jego poleceń. Mamy również możliwość zabezpieczenia inwestycji poprzez kary umowne, które mogą przykładowo wynosić -20 proc. od wartości wynagrodzenia za niewywiązanie się z umowy i -0,2 proc. za dzień opóźnienia w oddawaniu prac. Wybór profesjonalnej ekipy budowlanej przesądza o powodzeniu projektu. Najodpowiedniejszy będzie dla nas wykonawca z polecenia, o dobrej opinii, którego poprzednie realizacje okazały się wzorowe. Mając potwierdzenie, że jest w stanie wykonać założenia projektu, zabezpieczymy naszą inwestycję czytelnymi zobowiązaniami w umowie, które na etapie negocjacji odstraszą niepewne firmy i jednocześnie zmotywują obydwie strony do bezbłędnej współpracy. 10 złotych zasady wyboru ekipy budowlanej1. Zrób dobry plan działania i znajdź kilka ekip budowlanych do Wybierz firmę z polecenia, której wszyscy pracownicy mają wykształcenie Osobiście sprawdź kilka z ich realizacji, porozmawiaj z właścicielami i poproś o dodatkowe pisemne referencje, a także oceń pracę ekipy na ich Poproś o akceptację projektu budowlanego i wycenę harmonogramu Potwierdź, że ekipa ma odpowiedni sprzęt i kwalifikacje do wykonania Domagaj się dokładnego określenia rozpoczęcia i zakończenia Spisz wszystkie słowne ustalenia do umowy wraz z datami, harmonogramem prac i zadaniami do wykonania na każdym Spisz wyliczenia kosztów materiałów budowlanych do Zażądaj potwierdzenia, że wykonawca będzie pracował zgodnie z projektem i obowiązującą sztuką Ustal szczegółowe kary umowne za niewywiązanie się z umowy i opóźnienia w realizacji prac. Ogólna sytuacja cenowa na rynku budowlanym w Maj 2017 r. ŚREDNI RUCH CEN USŁUG BUDOWLANYCH: +2,5% 2017-05-26 W maju firmy budowlane miały w końcu upragniony wyraźny wzrost cen usług (+2,5% m/m). Najbardziej podrożały ceny usług wykończeniowych +3,1 m/m. W drugiej grupie ciężkiego budownictwa ceny wzrosły o +2,5% m/m i w trzeciej terenowej ( najniższy wzrost cen ) usługi podrożały o +1,6% m/m. Rekordowo wzrosły ceny za biały montaż, położenie paneli podłogowych, wykonanie elewacji, murarskie ( klinkier) i usługi tynków maszynowych. Wzrost cen wahał się od +3,9% do +5,3% m/m. Najmniej podrożały niektóre usługi dekarskie, stolarki budowlanej, elektryczne i ogrodnicze. Najszybciej ceny rosły w województwach mazowieckim, małopolskim, podlaskim, świętokrzyskim i opolskim. Tu widać wyraźny wzrost cen również w słabszych inwestycyjnie województwach. Wolniej za to rosły ceny na Śląsku, Zachodnim Pomorzu i Ziemi Lubuskiej. Wzrost cen dopingują rosnące koszty pracy ( brak pracowników fizyczny osiągnął punkt krytyczny ) oraz utrzymująca się dobra koniunktura na rynku. Popyt nie jest może tych rozmiarów co w latach 2006-08, ale też firm budowlanych operujących na rynku jest mniej niż w tamtych latach. Do tego firmy budowlane są bardzo rozdrobnione z powodu braku kadr robotniczych. To wszystko daje obraz popytu przekraczającego podaż. Ceny usług budowlanych muszą więc rosnąć chociażby z powodów czystej gry rynkowej. W czerwcu taniej nie będzie, a nasi analitycy przewidują tempo wzrostu cen jeszcze szybsze... Ceny usług wykończeniowych - cennik Maj 2017 *Średnie ceny usług wykończeniowych: cena położenia płytek (glazura) , cena malowania ścian , cena montażu płyt G-K , cena wykonania parkietu ( położenie, cyklinowanie i lakierowanie), cena montażu WC (kpl), cena wykonania gładzi, cena montażu paneli podłogowych , cena wylewki betonowej mixokretem (z materiałem) Na koniec maja średnie ceny za usługi wykończeniowe poszybowały w górę o +3,1% m/m. Najszybciej drożały: biały montaż ( +5,3% m/m) oraz montaże paneli podłogowych ( +4,6% m/m). Nie było prac, które nie podrożały mniej niż +1,3% m/m. Duży popyt na usługi, rosnące koszty pracy i malejąca dostępność firm tego typu wróży dalszy wzrost cen w czerwcu. Czerwiec tradycyjnie należy do miesięcy o największym zapotrzebowaniu na prace wykończeniowe. Przestrzegamy inwestorów przed brygadami bez działalności gospodarczej - tani raczej nie idzie w parze z jakością. I nie warto płacić za ta samą pracę dwa razy... Ceny usług budowlanych - cennik Maj 2017 *Średnie ceny ciężkich usług budowlanych: cena położenia dachówki (ceramiczna), cena krycia papą , cena montażu więźby dachowej, cena murowania porotherm /silka , cena murowania elewacji (klinkier), cena montażu okna , cena elewacji ścian zewnętrznych, cena tynkowania maszynowego z materiałem (gips), cena tynkowania maszynowego z materiałem (cem-wap), cena wykonania instalacji elektrycznej, cena wykonania instalacji cena wykonania instalacji wod-kan, cena wykonania instalacji gazowej, cena zbrojenia stalą Ciężkie usługi budowlane w maju były najdroższe od początku roku, a tempo wzrostu cen wyniosło aż 2,5% m/m. Najbardziej w tym miesiącu podrożały usługi elewacyjne, niektóre murarskie ( klinkier ), tynkarskie i instalacje woda ( od +3,5% do +4,6%). Za to montaż stolarki budowlanej i prace elektryczne podrożały tylko minimalnie. W czerwcu możliwe jest utrzymanie tempa wzrostu cen powyżej 2% m/m. W firmach znów rosną koszty prac, brakuje robotników, a wolnych średnich firm budowlanych można szukać z przysłowiową świecą. Wygląda na to że w czerwcu będą drożały przede wszystkim elewacje, prace murarskie i tynkarskie. Tego typu firmy już trudno znaleźć w tej chwili na rynku... Ceny usług terenowych - cennik Maj 2017 roku *Średnie ceny robót ziemnych, brukarskich, ogrodzeniowych, ogrodniczych: cena wykopu ziemi (koparka), cena ułożenia kostki brukowej, cena montażu siatki ogrodzeniowej wraz ze słupkami, cena założenia trawnika Po dwóch miesiącach stabilizacji, a niekiedy nawet spadku cen, prace terenowe w maju stały się droższe o +1,6% m/m. Głównym powodem wzrostu cen było rozpoczęcie publicznych nowych inwestycji i ponowne ożywienie rynku prywatnego. Konkurencja zaczęła wyraźnie spadać. Najszybciej drożały w maju usługi brukarskie i ogrodzeniowe ( ponad +2% m/m) , wolniej rosły ceny robót ziemnych +1,1% i najwolniej ceny usług ogrodniczych ok +0,7% m/m. W czerwcu wzrost cen w grupie terenowej może być już mniejszy, ale inwestycji przybywa... Koszt budowy 1m2 domu - ceny Maj 2017 roku *Średnie koszty budowy domów w najważniejszych etapach w rozliczeniu na usługi i materiały na podstawie umów firm GBW...

średnie ceny robót budowlanych 2017